παιδία και ευτυχία: τι κάνω λάθος


unhappy kid

παιδιά = ευτυχία ;


Η Νίκη 38 γεμίζει το τελευταίο ποτήρι και βάζει το μπουκάλι κάτω από το τραπέζι αφήνοντας το να χτυπήσει κάπως δυνατά κάτω δίνοντας έτσι έμφαση στα λόγια της. “Το θέμα είναι ότι Ο Στέλιος και εγώ μαλώνουμε περισσότερο από οποιαδήποτε άλλη περίοδο της ζωής μας . Δεν κάνουμε πια σεξ, έχω χάσει πολλές επαγγελματικές ευκαιρίες, και ζω κάτω από ένα σύννεφο από πράγματα που πάντα πρέπει να γίνονται.. Ναι αγαπώ τα παιδιά μου αλλά δεν μπορώ να σταματήσω να σκέφτομαι πόσο πιο ευτυχισμένη ήμουν πριν.”


Οι έρευνες συμφωνούν ότι τα παιδιά ελαττώνουν την ευτυχία ενός ζευγαριού http://bit.ly/kids_hapines .Υπήρξαν συγκεκριμένες μελέτες που έθεσαν το παραπάνω συμπέρασμα σε αμφισβήτηση αλλά δεν συγκεντρώνουν αξιοπιστία και αποδοχή . Σήμερα η απάντηση (τουλάχιστο σε επίπεδο ερευνών) είναι όχι τα παιδιά δεν φέρνουν περισσότερη ευτυχία στο ζευγάρι , αντίθετα την ελαττώνουν. Η δική μου προσωπική απάντηση κοιτώντας οχι μόνο τις βασικές τάσεις αλλά και τις εξαιρέσεις είναι εξαρτάται. Από το ποιος είσαι από το που ζεις και ποιο προπαντός ποιο είναι το γονεϊκό σχήμα ανατροφής που εφαρμόζει η οικογένεια. Σε γενικές γραμμές οι περισσότεροι γονείς ναι ήταν πιο ευτυχισμένοι πριν αποκτήσουν παιδιά.


Όχι τα παιδιά δεν κάνουν τους γονείς ευτυχισμένους.

Tο επίπεδο της ευτυχίας που απολαμβάνει η συντριπτική πλειονότητα των ζευγαριών ελαττώνεται τραγικά μόλις το ζευγάρι αποκτήσει παιδιά. Μάντεψε πότε οι γονείς θα ξαναπιάσουν στο επίπεδο ευτυχίας που είχαν πριν αποκτήσουν παιδιά . Όταν τα παιδιά φύγουν από το σπίτι. Ναι ακριβώς καλά διάβασες.



Διάγραμμα

Μα πώς αφού τα παιδιά είναι ευτυχία......

Γιατί όλοι πιστεύουμε ότι τα παιδιά μας κάνουν ευτυχισμένους, ενώ στην συντριπτική πλειοψηφία των ζευγαριών αυτό δεν συμβαίνει;

Η απάντηση κρύβεται στην έννοια της ιδέας με υπέρ αναπαραγωγικά γονίδια . Ιδέας με υπέρ αναπαραγωγικά γονίδια ονομάζονται οι ιδέες που κρατούν μια κοινωνία δεμένη και ακμάζουσα και αναπαράγονται ανεξάρτητα αν είναι αληθείς ή όχι. Για παράδειγμα η ιδέα του παραδείσιου του πολεμιστή που πέθανε στη μάχη δεν είναι απαραίτητα αλήθεια .Έχει βοηθήσει αναρίθμητες όμως κοινωνίες να διατηρηθούν φυλετικά δημιουργώντας την απαραίτητη ατομική υποκίνηση για πολεμική άμυνα ή/ και για πολεμική επεκτατισμό .


Το ότι τα παιδιά μας κάνουν ευτυχισμένους είναι άλλη μια ιδέα με υπέρ αναπαραγωγικά γονίδια γιατί σπρώχνει τα μελή μιας κοινωνίας να αναπαραχθούν και να κρατήσουν την κοινωνία στον χρόνο. Υπήρξαν κοινωνίες όπως οι “ ενωμένοι πιστοί της δεύτερης εμφάνισης του Ιησού” που πίστευαν ότι παιδιά είναι μπελάδες και κάνουν τους ανθρώπους δυστυχισμένους. Αυτό δημιούργησε προσήλωση στην αγαμία που τους απέτρεψε να αναπαραχθούν. Η παραπάνω κοινωνία που είναι γνωστοί ώς 'σείκερς' σήμερα έχει σχεδόν σβήσει. Σήμερα υπάρχουν μόνο κοινωνίες που διατηρούν την πεποίθηση ότι τα παιδιά μας κάνουν ευτυχισμένους. Όλες οι άλλες ανταγωνιστικές σε αυτήν ιδέες απλά έχουν χαθεί μαζί με τις κοινωνίες που τις πρέσβευαν.


Όπως είπαμε παραπάνω σύμφωνα με έρευνες σε γενικές γραμμές τα παιδιά δεν κάνουν τους γονείς ευτυχισμένους. Προσωπικά είμαι σίγουρος ότι τα παιδιά μπορούν να είναι πηγή ευτυχίας για τους γονείς ευτυχισμένους αλλά αυτό δεν συμβαίνει.

-Oκ δεν το καταλαβαίνω, πες μου γιατί τα παιδιά δεν δίνουν ευτυχία στους γονείς .

Είναι φυσικό να μην ακούγεται αλήθεια . Το ότι τα παιδιά χαρίζουν ευτυχία είναι σημαντικό μέρος της κοσμοθεωρίας όλων μας . Έχεις μεγαλώσει με την άποψη, ότι τα παιδιά δημιουργούν ευτυχία κάνεις δεν υπήρξε να την αμφισβητήσει για εσένα (και για όλους μας ) μέχρι τώρα ήταν και ίσως για εσένα είναι ακόμα γεγονός. Η θεωρεία της επαναλαμβανόμενης έκθεσης λέει ότι επαναλαμβανόμενη έκθεση σε κάποιο ερέθισμα (εδώ τη στάση ότι τα παιδιά φέρνουν ευτυχία ) δημιουργεί θετικότερες εντυπώσεις από ότι αν δεν υπάρχει επαναλαμβανόμενη έκθεση ( http://bit.ly/mereexposure ). Με λίγα λόγια όσο πιο πολλές φορές ακούμε κάτι (που δεν ξέρουμε αν είναι αλήθεια ή όχι και δεν υπάρχει κάνεις να το αντικρούσει) τόσο πιο εύκολα το πιστεύουμε.

Για να ισχύει η θεωρία της επαναλαμβανόμενης έκθεσης αρκεί μια προϋπόθεση: να μην έχουμε πληροφορίες για το μήνυμα , δηλαδή να μην ξέρουμε αν το μήνυμα είναι αλήθεια, και να μην υπάρχει αντίκρουση του μηνύματος.

Τώρα προσπάθησε να θυμηθείς πότε κάποιος σου είπε ξανά ότι τα παιδιά δεν φέρνουν την ευτυχία;

Γιατί νομίζεις ότι οι διαφημίσεις στην τηλεόραση παίζουν τόσες πολλές φορές η κάθε μια?

Ίσως κάποιες φορές έβλεπες ότι τα παιδιά δεν σε κάνουν ευτυχισμένο, όμως εσωτερικοί μηχανισμοί σε έκαναν απλά να στρέψεις την προσοχή σου αλλού. Αυτοί οι υπόγειοι μηχανισμοί έχουν να κάνουν με την γνωστική συνοχή.

Και πιο αναλυτικά

Οι συγκεκριμένες στάσεις από τους γονείς θεωρώ ότι παίζουν πρωταρχικό ρόλο στα στο να τους εμποδίζουν να απολαύσουν την ευτυχία που θα έπαιρναν από τα παιδιά τους .


  1. Προσδοκίες που αφορούν την ευτυχία που φέρνουν τα παιδιά. Σε κάθε μελλοντικό γονέα υπάρχουν υψηλές προσδοκίες για την ευτυχία που θα του δώσει /ουν τα παιδιά. Οι υψηλές προσδοκίες ελαττώνουν την ποιότητα οποιασδήποτε εμπειρίας. Με λίγα λόγια ότι περιμένουμε ότι θα μας κάνει ευτυχισμένους δεν μας κάνει όσο περιμείνουμε , καθώς και το αντίθετο δηλαδή γινόμαστε περισσότερο ευτυχισμένοι όταν δεν διατηρούμε υψηλές προσδοκίες (δες εδώ σχετικές έρευνες http://bit.ly/linked_expect ).

  2. Προβολή των προσδοκιών του γονέα στο παιδί του. Ο γονέας ιδιαίτερα συχνά έρχεται πακεταρισμένος και με τις δικές του προδιαγεγραμμένες επιθυμίες και προ-εγκατεστημένα θέλω για το παιδί του. Συνήθως τα θέλω του γονέα αφορούν και σχετίζονται με τα δικά του βιώματα και εμπειρίες. Μη μου πεις ότι το παιδί σου δηλαδή έχει αβίαστη την επιλογή της θρησκείας ή του σεξουαλικού του προσανατολισμού , έτσι δεν είναι?

    Επιλογή επαγγέλματος ? συντρόφου ? Πολύ σπάνια ένα παιδί έχει την ευκαιρία να επιλέξει κάτι που αφορά τον ίδιο και είναι σε αντίθεση με γονεϊκά πρότυπα. Σκέψου ότι ή κόρη σου ετοιμάζεται να παντρευτεί έναν οικονομικό μετανάστη ή ο γιος σου μια πορνοστάρ . Νομίζω ότι τώρα αρχίζεις να καταλαβαίνεις καλύτερα....

Σχεδόν οτιδήποτε κάνει ένας άνθρωπός είναι σε συντονισμό με βασικά γονεϊκά πρότυπα .Όταν αυτό δεν συμβαίνει γίνεται για πολύ λίγους λόγους , με την αντίδραση στην πρώτη θέση ανάμεσα σε αυτούς.


Όσο πιο χαμηλό είναι το κοινωνικοοικονομικό επίπεδο της οικογενείας τόσο πιο επιρρεπή είναι τα παιδιά στις προβολές των γονεϊκών προσδοκιών.

    Επιπλέον ψυχολογικοί μηχανισμοί “άμυνας” εμποδίζουν τους γονείς να δουν την δική τους επιρροή στην προσωπικότητα του νέου ανθρώπου που βοηθούν να μεγαλώσει.

Άκου και το χειρότερο τώρα: αντίστοιχοι ψυχολογικοί μηχανισμοί απαγορεύουν και στα παιδιά να δουν την γονεϊκή χειραγώγηση. Οι προσδοκίες του γονέα δημιουργούν εσωτερικούς περιορισμούς στο παιδί του, χωρίς το ίδιο απαραίτητα να μπορεί να το καταλάβει.

Οι προσδοκίες για το μέλλον του παιδιού όπως όλες οι προσδοκίες χαμηλώνουν σημαντικά το επίπεδο της ευτυχίας που ο γονέας απολαμβάνει.


  1. Χρόνος. Το πόσο ευτυχισμένος είναι ο κάθε άνθρωπός εξαρτάται από ελάχιστα πράγματα .Έχει βρεθεί και είναι πια αναμφισβήτητο γεγονός ότι η ευτυχία του κάθε ανθρώπου εξαρτάται από πολύ λίγα πράγματα . Ένα από αυτούς είναι και ο χρόνος που αφιερώνουμε σε πράγματα που μας αρέσουν. Ο χρόνος που δίνουμε σε πράγματα που δεν έχουν απαραίτητα όφελός αλλά είναι διασκεδαστικά. Τα χόμπυ μας, συναναστροφή με φίλους, συνήθειες που μας αρέσουν, ακόμη και δουλειά για μερικούς από εμάς εφ όσον μας αρέσει. Όταν υπάρχουν παιδιά σε γενικές γραμμές ο χρόνος των γονέων για τα ενδιαφέροντα τους ελαττώνεται (ή μηδενίζεται) . Οι υποχρεώσεις που δημιουργούν τα παιδιά ελαττώνουν τον χρόνο που ο κάθε ένας από τους συντρόφους θα δώσει σε πράγματα που θα ήθελε να κάνει, αυτό έχει άμεσο αντίκτυπο στο επίπεδο της ευτυχίας που απολαμβάνει.

  2. Άγχος. Οι γονείς είναι πλέον υπεύθυνοι για όλες τις διαστάσεις της ανάπτυξης του παιδιού. Για την φυσική, ψυχολογική, καθώς και για τα υλικά αγαθά που χρειάζονται (ή νομίζουν ότι χρειάζονται) τα παιδιά τους για να μεγαλώσουν σωστά και να γίνουν ολοκληρωμένοι άνθρωποι. Η επιπλέον υπευθυνότητα δημιουργεί άγχος, γιατί τις περισσότερες φορές οι γονείς μέσα βαθιά τους δεν ξέρουν με σιγουριά τι πρέπει να κάνουν. Απλά κάνουν ότι έχουν δει, βιώσει η μάθει έμμεσα αλλά χωρίς την βεβαιότητα της τεκμηρίωσης. Επιπλέον σε πολλές χώρες και οικογένειες τα οικονομικά αποτελούν μια μόνιμη πηγή άγχους και η ύπαρξη παιδιών ελαττώνουν σημαντικά τις πιθανές επιλογές του ζευγαριού και την ευελιξία στην διαχείριση της ζωής.

  3. Λιγότερο σεξ. Είναι περιττό να αναφέρουμε πόσο μειώνεται ο αριθμός των σεξουαλικών επαφών και ίσως και η ποιότητα του σεξ όταν υπάρχουν παιδιά στο ζευγάρι. Το σεξ επηρεάζει τραγικά την ανθρώπινη ευτυχία , και τα παιδιά επηρεάζουν τραγικά τις δυνατότητες του σεξ σχεδόν σε όλα τα ζευγάρια. Λιγότερο σεξ, λιγότερη ευτυχία.


  1. Γονείς ελικόπτερα :περισσότερο άγχος. Η ζωή τους γυρίζει γύρω από τα παιδιά σαν τον έλικα του ελικοπτέρου. Είναι οι υπερπροστατευτικοί γονείς που δεν θα αφήσουν το παιδί τους εκτεθειμένο σε οτιδήποτε νέο , που δεν το αφήσουν ν α του λείψει τίποτα στερώντας του έτσι την ευκαιρία να χάσει και να μάθει καθώς και να κερδίσει μόνο τους αυτό που θέλει . Το άγχος για το παιδί είναι το καύσιμο για τον γονέα ελικόπτερο. Άγχος και ευτυχία είναι δυο σχετικά ασύμβατες έννοιες.

  2. Υλικά αγαθά αντί για χρόνο μαζί με το παιδί /α. Το τραγικό λάθος γονέων είναι ότι ανταλλάσσουν υλικά αγαθά για τα παιδιά μας (ι.ε. δώρα ) με το χρόνο που θα έπρεπε να περνάμε μαζί τους. Το μάντρα των στερημένων γονέων: να μη στερηθεί τίποτα το παιδί μου. Στην πραγματικότητα και βάση ερευνών το πιο σημαντικό πράγμα που αισθάνονται τα ίδια τα παιδιά ότι στερούνται είναι ο χρόνος μαζί με τον γονέα τους.

    Χαρίζοντας κάτι υλικό στο παιδί μας μας κάνει να αισθανόμαστε λιγότερο ένοχοι για το χρόνο που δεν του διαθέσαμε. Μέσα μας, βαθιά μέσα μας ξέρουμε ότι τα πράγματα δεν είναι ακριβώς έτσι. Και έχουμε ήδη δημιουργήσει τις προϋποθέσεις για μια εσωτερική σύγκρουση. Μια βολική πεποίθηση που γίνεται βολική συμπεριφορά εναντίον μιας εσωτερικής πεποίθησης που είναι βασικό κομμάτι του εαυτού μας .


Μάντεψε τώρα πότοι είναι οι γονείς που κάνουν τα παραπάνω 'λάθη'. Περίπου όλοι. Πάνω από 90 % στον δυτικό κόσμο.


Οκ Και τι κάνω εγώ τώρα?


Κατάλαβε τι είναι ευτυχία. Σε αυτό το άρθρο θα βρεις συνοπτικά τι και πως καθώς και τα πέντε μόνο πράγματα που θεωρούνται αποκλειστικά υπεύθυνοι για την ευτυχία. Μονό αυτά και τίποτα άλλο.


Ξεφορτώσου τις προσδοκίες . Έχεις δυο ειδών προσδοκίες να δουλέψεις .

α) Προσδοκίες που αφορούν την ευτυχία που ελπίζεις ότι θα σου φέρουν τα παιδιά. Μην περιμένεις τίποτα από αυτά (ή οποιονδήποτε άλλον) . Έρευνες έχουν δείξει ότι είμαστε αποκλειστικά υπεύθυνοι για τον όποιο βαθμό ευτυχίας απολαμβάνουμε.

β) Προσδοκίες που αφορούν τα ίδια τα παιδιά σου .

Οποιαδήποτε προσδοκία έχεις για το παιδί σου. Είναι βαρίδι που θα το κουβαλάς ίσως και για όλη του τη ζωή , είτε εκπληρωθεί είτε όχι. Εδώ επαναλαμβάνω ότι υπάρχει ένας εσωτερικός μηχανισμός που σου απαγορεύει να δεις την προβολή των δικών σου προσδοκιών στο παιδί σου. Θα πρέπει να το δουλέψεις μόνος σου και πίστεψε όσο πιο συντηρητικός είσαι σαν άνθρωπος τόσο πιο σκληρό είναι. Φυσικά οι περισσότεροι άνθρωποι δεν ξέρουν ότι είναι συντηρητικοί (είναι απλά σωστοί σύμφωνα με την δική τους αυτοεικόνα) και αυτό είναι μια άλλη μεγάλη ιστορία.


Κατάλαβε ότι κανείς δεν μπορεί να γίνει ευτυχισμένος από άλλους. Ψάξε μέσα σου. Πότε αισθάνεσαι ότι θα είσαι ευτυχισμένος ; Όταν το παιδί σου πάρει καλούς βαθμούς, όταν περάσει στις πανελλήνιες, γίνει γιατρός δικηγόρος, κλπ όταν παντρευτεί , όταν σου κάνει εγγονάκια. Ακόμη και έτσι να γίνει δεν θα γίνεις ποτέ. Θα έχεις μια στιγμή ευτυχίας ίσως στην καλύτερη περίπτωση αλλά δεν θα γίνεις ευτυχισμένος. Η ευτυχία είναι τώρα όχι μετά.


Το σπουδαιότερο προσδένεις βαρίδια σε δυο ζωές: τη δική σου και τι δική του και ίσως δεν θα μπορέσει να ελευθερωθεί ποτέ από αυτά.


Αυτό γιατί όταν ο γονέας βασίζει την ευτυχία του στο παιδί κάθε φορά που αυτός δεν είναι ευτυχισμένος μάντεψε πως αισθάνεται το παιδί: τύψεις και ενοχές. Το χειρότερο ? Οι τύψεις και οι ένοχες θα διαρκέσουν πολύ πολύ καιρό δίνοντας και δίνοντας μελλοντική δουλειά σε κάθε είδος θεραπευτή συμπεριλαμβανομένων και των γιατρών.....


Κράτα τα άγχη σου για εσένα. Το τι μπορεί να φοβάσαι για τα παιδιά σου είναι δικό σου θέμα αποκλειστικά. Το δικό σου άγχος είναι δυστυχία για τα παιδιά σου γιατί τους περιορίζει τις επιλογές τους και την ελευθερία τους. Αξιολόγησε τους φόβους σου. Αν κάποιοι από αυτούς ίσως είναι ρεαλιστικοί 'εκπαίδευσε ' τα παιδιά σου για το πως θα τους αντιμετωπίσουν και ώθησε τα σε αυτό. Μην ξεχνάς. Μπορούμε να νικήσουμε μόνο ότι μπορούμε να αντιμετωπίσουμε, όχι ότι αποφεύγουμε. Νίκησε τα παράλογα άγχη σου και μάθε τα παιδιά σου να αντιμετωπίζουν και να νικούν τους πιθανούς λογικούς σου φόβους αντί να τους αποφεύγουν.

Πως μπορείς να το βοηθήσεις να διαλέξει στα διάφορα σταυροδρόμια που θα βρεθεί στην ζωή του? Μάθηση , γνώση και εμπειρία είναι η μόνη ασφάλεια.

Σταμάτα να είσαι γονέας ελικόπτερο: Ο γονέας ελικόπτερο στηρίζει την ευτυχία του στο παιδί του. Σαν αποτέλεσμα και το παιδί και ο γονέας γίνονται δυστυχισμένοι.

Χρόνος αντί για υλικά. Δώσε στο παιδί σου δημιουργικό χρόνο μαζί σου, όχι υλικά.

Παίξε. Ένα από τα πράγματα που μας κάνουν ευτυχισμένους είναι το παιχνίδι. Μπορείς να χρησιμοποιήσεις το παιχνίδι εκπαιδευτικά για το παιδί σου (που είναι και ο σίγουρος τρόπος να πάρεις ευτυχία) αντί να περιμείνεις να περάσει στις πανελλήνιες και να γίνει γιατρός δικηγόρος ή οτιδήποτε άλλο.

Βοήθησε και εκπαίδευσε το παιδί σου να γίνει ο φανταστικός άνθρωπός που θα ήθελε να είναι. Ποιο είναι το καλύτερο πράγμα που μπορείς να του μάθεις? Πως μπορεί να μάθει να αψηφά την ύλη και να εστιάζει σε ότι πραγματικά μπορεί να έχει σημασία για αυτόν;

Αν θέλεις το παιδί σου να γίνει σαν και εσένα συνέχισε αν κάνεις ότι κάνεις ή απλά μην κάνεις τίποτα. Αν θέλεις όμως το παιδί σου να σε ξεπεράσει έχεις μια πολύ σημαντική δουλειά. Να εκπαιδεύσεις το παιδί σου πρακτικά (όχι θεωρητικά) σε ανώτερες έννοιες που θα γίνουν μέρος της ηθικής του όπως :

  • ελευθερία

  • συμπόνοια

  • τόλμη

  • ευτυχία

    Ίσως είσαι  ο μόνος  που μπορεί να κάνει αυτή τη δουλειά, μην ξοδεύεις τον χρόνο σου για να αποκτήσεις ανούσια υλικά αγαθά για να τα ανταλλάξεις με τα ανεκτίμητα πράγματα που θα μπορούσες να δόσεις στο παιδί σου .




Comments